X
تبلیغات
Architect - انواع تزئینات معماری اسلامی ایران
Architect

نوشته های یه راپید سه دهم

 

انواع تزئینات معماری اسلامی ایران :

انواع آجرکاری- گچبری –کاشیکاری- حجاری- منبت کاری- آینه کاری- ونقاشی طرحهای گیاهی و هندسی- خطاطی

*   گونه های مختلف آجر تزئینی :

1- آجر واکوب وآبمال :( آجر صاف جهت نمای ساختمان  ) نمونه : نمای گنبد قابوس 

2-آجر پیش بر:(خشتی که هنوز خشک نشده بوسله برنده برش میدادند)

3- آجر مهری : ( دارای نقوش برجسته یا فرورفته )  نمونه : مسجد جامع گناباد ( دوره سلجوقی )

گنبد سلطانیه – مسجد جامع یزد ( ایلخانیان ) نمونه هایی در یزد وکاشان و تهران ( قاجاریه)

4- آجر تراش : عبارتند از نیمه (2/1) – (آجری که از قطر به دو نیم چارکه (4/1)-قناس شده )- آجر قفلی ( آجری که 4/1 آن  از گوشه بریده شده ) – آجر قلمدونی (3/1 آجر ) – دو قدی ( 8/1 آجر –کلوک (16/1 آجر )- آجر فلکه (آجر تراشی که دو مثلث از دو گوشه آن بریده شده) – آجر قاشقی ( بریدن مورب گوشه ای یا لب پخ )

5- آجر تزینی قالبی و تراش :مخصوص دوره قاجارمی باشد . در شکلهای هندسی و غیر هندسی

6- آجر آبساب : پس از تراش در آب می خیسانند بعد کناره های آنرا می سابند به نما جلوه میدهد . نمونه در گنبد سلطانیه

7- آ جر قواره بری : یکی از شیوه های آجر تراش است که در آن به جای نقش از قطعه مستقیم آجر استفاده می کنند . رواج آن در دوره قاجار می باشد.

*  گوشواره :

گوشواره یا طاق روی گوشه عنصری قبل از اسلام اساسا" برای تعبیه یک گنبد مدور روی پلان مربع کار گرفته شده است .

نمونه : مسجد جامع اردستان- تالار مربع جامع قزوین – مقبره ارسلان جاذب – مسجد علی اصفهان  

*  مقرنس :

در سطوح مقعر گوشه هایی در زیر سقف ایجاد می شود که منشا " بوجود امدن ان گوشواره ها هستند.مقرنس ربع گنبد است .

سه نوع مقرنس وجود دارد:

1-      مقرنس جلو آمده

2-      مقرنس روی هم قرار گرفته

3-      مقرنس معلق

 *  طاقنما :

نمائی که حالت قوسی طاق را می نما یاند بیشتر برای برجسته نشان دادن پنجره ها مورد استفاده قرار می گیرد.

*نغول :

بمعنی گودی بکار می رود. همانند طاقنما می باشد .اغلب دارای شکل هندسی مستطیل یا مربع می باشد.در بالای سردرها وحاشیه زیر گنبد کاربرد دارد.

نمونه : ایوان شمالی مسجد گناباد – گنبد سرخ مراغه ترکیبی از طاقنما ونغول

* انواع آجر کاری ( چیدمان آجر) :

1-     رگ چینی : شامل راسته – کله – قد نما یا هره – خواب نما –لاریز – نیمانیم – سه باریک   

2-     گل انداز  : نمونه در ازاره خانه های یزد – در نمای بناهلی شیراز

3-      گره سازی : نمونهدر گور امیر در سمرقند – داخل بنای سنگ بست – سر در مسجد جورجیر

مسجد جامع ورامین – مسجد گوهر شاد – مدرسه غیاثیه خرگرد

4-     آجر کاری رنگی یا گره سازی: نمونه در سید علا, الدین حسین – مدرسه خان – شاهچراغ – مسجد وکیل – علی بن حمزه – مسجد مشیر    

5-     آجر کاری خفته و رفته ( پتکین )

6-     خوون چینی

7-     مهری چینی

* گچبری : گچبری به دو صورت انجام می گرفت         

1-  گاه بر روی آجر وصورت روکش دیوار

2-  گاه بعد از اتمام ساختمان به شکل حاشیه یا فتیله ای

 

طبقه بندی موتیف های گچبری:

الف ) هندسی

ب) نقوش گیاهی

ج) نقوش حیوانی وانسانی و تلفیق هر دو

د) نقش خط وکتیبه

نمونه بیشتر در کاخها ی تیسفون – چال ترخان ری – کیش – بیشابور نمونه های دوره اسلامی در مسجد جامع اصفهان – مسجد جامع نائین

* سفا ل : معروفترین آثار سفال مربوط به دوره سلجوقی می باشد.

نمونه در مسجد علویان همدان – تپه حصاردامغان – طاقچه های کاخ چال ترخال ری

* کاشیکاری : از کاشی بعناوین زیر بهره گرفته شده :

1- کاشی یکرنگ : نمونه در مسجد جامع قزوین–تبریز–مقبره امیر اسماعیل

مجموعه سنگ بست – مناره مسعود غزنوی – گنبد کبود مراغه – مناره مسجد جامع دامغان – برج رادکان خراسان – مسجد جامع گناباد و...

2- کاشی معرق : نمونه در غیاثیه خر گرد ( 848 هجری ) – مسجد گوهر شاد(821 هجری )و مسجد کبود ( 870 هجری ) – مسجد شیخ لطف الله – مسجد امام ( شاه ) و مدرسه چها باغ

3- کاشی هفت رنگ : نمونه در مسجد سپهسالار – مسجد امام ( سلطانی ) سمنان

- مسجد شاه قزوین – گنبد مسجد کبود

4- کاشی طلائی : نمونه در حرم امام رضا (ع) – مرقد حضرت معصومه (ع) -امامزاده یحیی در ورامین

5- کاشی با تلفیق آجر : نمونه در مسجد جامع اشترجان – مسجد جامع ورامین -

گنبد سلطانیه – مدرسه خان شیراز- مسجد وکیل و...

6- نوشته های کاشی

* منبت و کنده کاری چوب : کاربرد چوب در منبت - مشبک - معرق – کنده کاری – خاتم سازی و نقاشی می باشد.

نمونه کنده کاری در مساجد اصفهان – مدرسه شاه سلطان حسین – آرامگاه شاهزاده حسین در قزوین

* منبت کاری : نمونه در منبر مسجد نائین – صندوق حضرت عبدالعظیم – منبر سوریان شیراز

* خاتم سازی : طریقه ساخت خاتم آن است که انواع گوناگون مصالح مورد نیاز این فن را از طلاو نقره و برنج گرفته تا استخوان و صدف وعاج و چوب های گوناگون را بصورت میله ای باریک در آورند. سپس با قرار دادن این مفتولها در کنار هم انواع گلها از شش گوشه تا دوازده گوشه بوجود میاورند.

*  معرق روی چوب

* آئینه کاری : اولین بار درقزوین پایتخت شله طهماسب اول و دیوان خانه – کاخ هفت دست – کاخ چهلستون و ایوان حضرت معصومه

نوشته شده در چهارشنبه 9 تیر1389ساعت 0:2 توسط rapid0.3| |



قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت